BloggfŠrslur mßna­arins, desember 2015

Hlakka til hŠkkandi sˇlar en elska skammdegi­

Ůessi tÝmi ßrs hefur tilhneigingu til a­ lÝ­a hratt. Yfirleitt hef Úg haft allt of miki­ a­ gera ß ■essum ßrstÝma og ■etta ßr jafnvel enn skŠ­ara en ÷nnur hva­ ■a­ var­ar. Tr˙i ■vÝ varla a­ ■a­ sÚu bara 12-13 daga ■ar til sˇl fer a­ hŠkka ß lofti. Eins og mÚr finnst skammdegi­ fallegt og notalegt, og elska jˇlasvipinn um ■etta leyti ßrs, ■ß er Úg eins og fleiri hagsmunaa­ili um hŠkkandi sˇl. A­alßstŠ­an er meiri tÝmi fyrir sˇlina a­ brŠ­a burtu hßlkuna sem starfsmenn vegager­a og bŠjarfÚlaga hafa ekki tˇm e­a tŠki til. Ůegar Úg fer ß eftirlaun Štla Úg a­ hella mÚr ˙t Ý skammdegisnotalegheit, sem Úg hef reyndar geta­ leyft mÚr undanfarna mßnu­i vegna vinnu, vera heima ef mÚr lei­ist fŠr­in, ■vÝ anna­ er ekki til a­ lei­ast Ý skammdeginu.

Og svo er ■a­ hin hli­in ß mßlinu, eftir a­ Úg tˇk upp golf, ■ß eru bj÷rtu sumarnŠturnar miklu skemmtilegri heldur en ■egar Úg stunda­i sveitab÷llin af krafti austur Ý sveitum hÚr Ý eina tÝ­, og svo ■egar ma­ur var a­ koma ˙r reykmettu­u, hßvŠru og skuggsŠlu umhverfi danssalarins ß Hvoli, ■ß fÚkk ma­ur morgunsˇlina Ý augun um mi­ja nˇtt!

Skammdegisßstina rÚttlŠti Úg me­ Ýslenskum erf­um, sem svosem dugar alls ekki ÷llum, stutt g˙ggl leiddi mig ß sÝ­u Nßtt˙rulŠkningafÚlagsins, og birti hÚr link ß umrŠ­ur sem Jˇhann Axelsson tˇk ■ßtt Ý, sß sem Úg ■ekki helst sem ■ann sem rannsaka­ hefur skammdegis■unglyndi. Af ■vÝ Úg hendi ■essu hÚr inn lÝtt klipptu, ■ß eru a­rir nefndir til s÷gunnar sem Úg veit lÝti­ um. Kannski ß Úg eftir a­ fylla inn Ý ■etta, kannski ekki. Ůarna er lÝka veri­ a­ rŠ­a sitthva­ fleira, en ■a­ er hlutur Vestur-═slendinga sem mÚr finnst forvitnilegastur:

http://www.nlfi.is/skammdegisthunglyndi-umraedur-og-fyrirspurnir

fyrstu k÷nnunina Ý heiminum ß algengi skammdegis■unglyndis hjß heilli ■jˇ­ og fengu, andstŠtt ÷llu ■vÝ sem b˙ist haf­i veri­ vi­, a­ algengi skammdegis■unglyndis ß ═slandi er a­eins 11%, en samkvŠmt legu landsins ß hnettinum hef­i algengi­ ßtt a­ vera Ý kringum 30% e­a meira. RÚtt fyrir nor­an New York, Ý New Hampshire, var algengi­ or­i­ 21%.
Ůannig a­ breiddargrß­ukenningin ■.e. a­ algengi skammdegis■unglyndis ykist me­ fjarlŠg­ frß mi­baug og minnkandi birtuframbo­i kolfÚll Ý ■eirra tilraun. Ůeir settu fram ■ß tilgßtu a­ tr˙lega hef­i or­i­ nßtt˙ruval ß ═slandi; ■eir sem l÷g­ust Ý vÝl og do­a ß haustin og r÷nku­u ekki vi­ sÚr fyrr en ß vorin hef­u ßtt erfi­ara me­ a­ koma genum sÝnum Ý gegn heldur en heilbrig­ir. A­ vÝsu er ■etta skammur tÝmi, ■˙sund ßr, en vi­ rŠddum ■etta og komumst a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ ═slendingar hef­u flutt ■etta me­ sÚr vestur um haf, en fimmtungur ■jˇ­arinnar fluttist til Vesturheims upp ˙r 1870. Vi­ fˇrum ■vÝ me­ rannsˇknina ■anga­ og ranns÷ku­um Vestur-═slendinga sem b˙a ß 50. breiddargrß­u og fundum ■a­ ˙t a­ ■eir h÷f­u svipa­a tÝ­ni skammdegis■unglyndis og BandarÝkjamenn b˙settir Ý FlˇrÝda, nßnar tilteki­ Ý Sarasota, en ekki ■eir sem b˙settir voru ß s÷mu breiddargrß­unni! Tilgßta Jˇns og AndrÚsar haf­i ■ß fengi­ stu­ning. SÝ­an fˇrum vi­ til Winnipeg og ranns÷ku­um fˇlk af alÝslenskum Šttum, afkomendur landnemanna, og ■ar reyndist algengi sj˙kdˇmsins hi­ sama og hjß fˇlki hÚr Ý ReykjavÝk. Til samanbur­ar var fˇlk Ý s÷mu borg, af sama kyni og ß sama aldri rannsaka­, og Ý ljˇs kom a­ ef ■a­ var ekki ═slendingar voru lÝkurnar ß a­ ■a­ fengi skammdegis■unglyndi 3,3 sinnum meiri. Ůetta tekur af ÷ll tvÝmŠli um a­ ■a­ sÚ sterkur erf­a■ßttur Ý tjßningu ■essa sj˙kdˇms. - See more at: http://www.nlfi.is/skammdegisthunglyndi-umraedur-og-fyrirspurnir#sthash.EpGK7ZBi.dpuf

Sp.: Hafa Vestur-═slendingar reynst ÷­ruvÝsi en vi­, hva­ skammdegis■unglyndi var­ar? Ůa­ var vÝst ger­ einhver rannsˇkn ■ar.

Jˇhann Axelsson: Ůa­ sem er kannski merkilegra er, a­ ■eir eru n˙ ekkert ÷­ruvÝsi heldur en vi­. ╔g veit um hva­ ■˙ ert a­ spyrja. Ůa­ var ■annig a­ eftir a­ Jˇn G. Stefßnsson og AndrÚs voru b˙nir a­ gera sÝna k÷nnun fyrstu k÷nnunina Ý heiminum ß algengi skammdegis■unglyndis hjß heilli ■jˇ­ og fengu, andstŠtt ÷llu ■vÝ sem b˙ist haf­i veri­ vi­, a­ algengi skammdegis■unglyndis ß ═slandi er a­eins 11%, en samkvŠmt legu landsins ß hnettinum hef­i algengi­ ßtt a­ vera Ý kringum 30% e­a meira. RÚtt fyrir nor­an New York, Ý New Hampshire, var algengi­ or­i­ 21%.
Ůannig a­ breiddargrß­ukenningin ■.e. a­ algengi skammdegis■unglyndis ykist me­ fjarlŠg­ frß mi­baug og minnkandi birtuframbo­i kolfÚll Ý ■eirra tilraun. Ůeir settu fram ■ß tilgßtu a­ tr˙lega hef­i or­i­ nßtt˙ruval ß ═slandi; ■eir sem l÷g­ust Ý vÝl og do­a ß haustin og r÷nku­u ekki vi­ sÚr fyrr en ß vorin hef­u ßtt erfi­ara me­ a­ koma genum sÝnum Ý gegn heldur en heilbrig­ir. A­ vÝsu er ■etta skammur tÝmi, ■˙sund ßr, en vi­ rŠddum ■etta og komumst a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ ═slendingar hef­u flutt ■etta me­ sÚr vestur um haf, en fimmtungur ■jˇ­arinnar fluttist til Vesturheims upp ˙r 1870. Vi­ fˇrum ■vÝ me­ rannsˇknina ■anga­ og ranns÷ku­um Vestur-═slendinga sem b˙a ß 50. breiddargrß­u og fundum ■a­ ˙t a­ ■eir h÷f­u svipa­a tÝ­ni skammdegis■unglyndis og BandarÝkjamenn b˙settir Ý FlˇrÝda, nßnar tilteki­ Ý Sarasota, en ekki ■eir sem b˙settir voru ß s÷mu breiddargrß­unni! Tilgßta Jˇns og AndrÚsar haf­i ■ß fengi­ stu­ning. SÝ­an fˇrum vi­ til Winnipeg og ranns÷ku­um fˇlk af alÝslenskum Šttum, afkomendur landnemanna, og ■ar reyndist algengi sj˙kdˇmsins hi­ sama og hjß fˇlki hÚr Ý ReykjavÝk. Til samanbur­ar var fˇlk Ý s÷mu borg, af sama kyni og ß sama aldri rannsaka­, og Ý ljˇs kom a­ ef ■a­ var ekki ═slendingar voru lÝkurnar ß a­ ■a­ fengi skammdegis■unglyndi 3,3 sinnum meiri. Ůetta tekur af ÷ll tvÝmŠli um a­ ■a­ sÚ sterkur erf­a■ßttur Ý tjßningu ■essa sj˙kdˇms.

- See more at: http://www.nlfi.is/skammdegisthunglyndi-umraedur-og-fyrirspurnir#sthash.EpGK7ZBi.dpuf

Sp.: Hafa Vestur-═slendingar reynst ÷­ruvÝsi en vi­, hva­ skammdegis■unglyndi var­ar? Ůa­ var vÝst ger­ einhver rannsˇkn ■ar.

Jˇhann Axelsson: Ůa­ sem er kannski merkilegra er, a­ ■eir eru n˙ ekkert ÷­ruvÝsi heldur en vi­. ╔g veit um hva­ ■˙ ert a­ spyrja. Ůa­ var ■annig a­ eftir a­ Jˇn G. Stefßnsson og AndrÚs voru b˙nir a­ gera sÝna k÷nnun fyrstu k÷nnunina Ý heiminum ß algengi skammdegis■unglyndis hjß heilli ■jˇ­ og fengu, andstŠtt ÷llu ■vÝ sem b˙ist haf­i veri­ vi­, a­ algengi skammdegis■unglyndis ß ═slandi er a­eins 11%, en samkvŠmt legu landsins ß hnettinum hef­i algengi­ ßtt a­ vera Ý kringum 30% e­a meira. RÚtt fyrir nor­an New York, Ý New Hampshire, var algengi­ or­i­ 21%.
Ůannig a­ breiddargrß­ukenningin ■.e. a­ algengi skammdegis■unglyndis ykist me­ fjarlŠg­ frß mi­baug og minnkandi birtuframbo­i kolfÚll Ý ■eirra tilraun. Ůeir settu fram ■ß tilgßtu a­ tr˙lega hef­i or­i­ nßtt˙ruval ß ═slandi; ■eir sem l÷g­ust Ý vÝl og do­a ß haustin og r÷nku­u ekki vi­ sÚr fyrr en ß vorin hef­u ßtt erfi­ara me­ a­ koma genum sÝnum Ý gegn heldur en heilbrig­ir. A­ vÝsu er ■etta skammur tÝmi, ■˙sund ßr, en vi­ rŠddum ■etta og komumst a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ ═slendingar hef­u flutt ■etta me­ sÚr vestur um haf, en fimmtungur ■jˇ­arinnar fluttist til Vesturheims upp ˙r 1870. Vi­ fˇrum ■vÝ me­ rannsˇknina ■anga­ og ranns÷ku­um Vestur-═slendinga sem b˙a ß 50. breiddargrß­u og fundum ■a­ ˙t a­ ■eir h÷f­u svipa­a tÝ­ni skammdegis■unglyndis og BandarÝkjamenn b˙settir Ý FlˇrÝda, nßnar tilteki­ Ý Sarasota, en ekki ■eir sem b˙settir voru ß s÷mu breiddargrß­unni! Tilgßta Jˇns og AndrÚsar haf­i ■ß fengi­ stu­ning. SÝ­an fˇrum vi­ til Winnipeg og ranns÷ku­um fˇlk af alÝslenskum Šttum, afkomendur landnemanna, og ■ar reyndist algengi sj˙kdˇmsins hi­ sama og hjß fˇlki hÚr Ý ReykjavÝk. Til samanbur­ar var fˇlk Ý s÷mu borg, af sama kyni og ß sama aldri rannsaka­, og Ý ljˇs kom a­ ef ■a­ var ekki ═slendingar voru lÝkurnar ß a­ ■a­ fengi skammdegis■unglyndi 3,3 sinnum meiri. Ůetta tekur af ÷ll tvÝmŠli um a­ ■a­ sÚ sterkur erf­a■ßttur Ý tjßningu ■essa sj˙kdˇms.

- See more at: http://www.nlfi.is/skammdegisthunglyndi-umraedur-og-fyrirspurnir#sthash.EpGK7ZBi.dpuf

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband